خدا.عشق.زندگی

مبارزه با برهنگی بومیان: در راه اخلاق و بهداشت (فرانسین بارت)

!--برهنگی از نشانه های شاخص بومیان سیاه پوست به شمار می آمد و در تمام طول  دوران استعمار، استعمارگران آن را نمادی از توحش تلقی می کردند. لازم بود که برهنگی از میان برداشته شود، یعنی بومیان پوشیده شوند تا  سازنده بودن تمدن به نمایش در آید. بدین ترتیب خطابه های رسایی درباره لباس و پوشش سیاهان مستعمرات در همه اروپا آغاز شدند --! و این در حالی بود که در زیر این لایه اخلاق گرایی دفاع از پوشش، در واقع اهدافی بیشتر تجاری دنبال می شد. برای مثال  یکی از جهانگردان انگلیسی در سال 1897 در برابر اتاق بازرگانی منچستر، پس از ارائه خطابه ای طولانی درباره برهنگی شرم آور کنگویی ها، در انتها یاد آور شد که مسیحیان بنا بر متن مقدس سن ژاک (Epitre de St. Jacques, II,15) وظیفه ای اخلاقی در «پوشاندن برهنگان دارند. اما در واقعیت، آنچه در حقیقت سبب جوشش احساسات مسیحیان و تشویق شدید حضار برای آن شده بود این بود که : « اگر ما بتوانیم حتی بومیان را وادار کنیم در روز مقدس لباسی بر تن کنند، این نوآوری در رسوم افریقایی بازار جدیدی  برای 320 میلیون متر پارچه کتانی انگلیس را می گشاید(Descamps, 1972)».
اما در کنار این دلایل تجاری که در زیر پوشش دینی ارائه می شد، دلایل بهداشتی  نیز به میان می آمدند: این اندیشه تقویت می شد که پوشیده بودن سالم تر از برهنه بودن است در حالی که در اقلیم منطقه حاره پوشیدن لباس های اروپایی به وسیله بومیان مسبب بیماری های متعددی همچون سل می شد(Descamps, 1972 et Guidon 1984)  اما لباس بر تن سیاهان کردن، همچنین و به ویژه  به معنی «به نظم در آوردن» آنها بود. این اصطلاح به معنی واقعی کلمه با سختگیری زیادی در تمام دوران  استعمار فرانسه به اجرا در آمد. نزدیک قلمداد کردن این مردمان با حیوانات و جهان توحش  و آدم خوار دانستن آنها، این حسن را برای استعمارگران در برداشت که اشغال نظامی خود را توجیه کنند اما در عین حال کمکی هم بود به ارزش گذاشتن بیشتر به فعالیت های ارتش فرانسه.
«سیاه« به این ترتیب  بدل به یک نماد و نشانه می شد. به برکت تایید  مثبت و سازنده تمدن، تمام آثار و نشانه های توحش تقریبا از میان می رفتند: حیوان وحشی رام می شد و لباس بر تن می کرد و به خصوص  به شکلی حیرت انگیز دست پرورده می شد. پیش از آن یک «بومی وحشی» فردی برهنه، با چند پر آویخته بر تن خود ، هیجان زده و با حرکات مضحک معرفی می شد، اما حالا همان سیاه، یونیفورم پر شکوه و به رنگ پرچم فرانسه را بر تن می کرد و سر نیزه اش از شدت نو بودن برق می زد. تبلیغات نظامی از اواخر قرن نوزدهم به سربازانی شگفت انگیز می پرداختند که همان تفنگداران سنگالی بودند: در سالهای پیش از جنگ جهانی اول تفنگداران بدل به نمادی از سرباز شجاع و قدرت سیاه شده بودند، بدل به نمادی از آینده فرانسه. با این وصف پس از پایان جنگ، تصویر سیاه پوستان مستعمرات فرانسه به تدریج بدل به همان سیاه معروف خندان و مضحک روی قوطی های شیر کاکائوی فرانسوی شد.

سایت دکتر فکوهی